Mindfulness, son yıllarda hem bireylerin hem de kurumların çok sık uyguladığı bir farkındalık öğretisi. Amaç şimdiki anı yaşamak, odaklanmak, stresi azaltmak ve mutluluğu artırmak… Fakat burada üzerinde durulması ve anlaşılması gereken önemli noktalar var. Gelin, bu detaylara birlikte göz atalım.
Doğu kültüründe 2 bin 500 yıldır uygulanan bu yöntem, psikoloji literatürüne 1970’li yıllarda Dr. John Kabat Zinn tarafından girmiş. Dr. Zinn, mindfulness’ı bilinçli yaşam sanatı olarak tanımlıyor. Şimdiki an içerisinde oluşan şeylere dikkat etmeyi, bu dikkatin niteliğini fark etmeyi ve tüm fark edilenleri yargılamadan kabul etmeyi içeriyor. Fakat burada üzerinde durulması ve anlaşılması gereken önemli bir nokta var. Bilinçli farkındalık sadece şimdiki anı yaşamak ve fark etmek değil. İki boyutlu bir süreç var. İlk boyut şimdiki an içerisinde olanları fark etmek, ikinci boyut ise bu fark ettiklerimizi karşılama biçimimiz. Yani kabullenen ve eleştirmeyen bir bakış açısı geliştirebilmek.
Amerika’da şu anda kurumların neredeyse yüzde 22’si mindfulness uyguluyor. Türkiye’de ise son 3 yıldır oldukça uygulanır vaziyette. Stres ve kaygıyı yönetmek, daha doğru kararlar almak, performansı artırmak, iç kaynaklarımızın farkına varmak ve geliştirmek gibi birçok faydası olduğunu söyleyebiliriz. Mindfulness, bizi otomatik pilottan çıkarıp kodlanmışlıklarımızdan, empoze edilmiş inançlarımızdan sıyırıp duygularımızın ve düşüncelerimizin farkına varmamızı sağlayan ve tek gerçeğin şimdide olduğunu anlatan bir yaşam biçimi. Özellikle bugünün vebası odaklanamama konusuna şifa olabilecek uygulamalardan zengin bir metot.
Mindfulness’ın en önemli özelliklerinden bir tanesi bunu kendi kendinize yapabiliyor olmanız. Herhangi bir ekipmana ya da kişiye ihtiyacınız yok. Meditasyon çalışmaları mindfulness’ın temeli. Özellikle nefesimiz bu amaca ulaşmak için önemli bir araç. Nefesimizin farkına varmak ile ilgili meditasyon çalışması, şimdi ve şu anın farkındalığına varmak için oldukça etkili bir çalışma. Pratik yapmak nefese odaklanmayı çok kolaylaştıracağından, her gün yapılması tavsiye edilen bir uygulama. İkinci uygulama otomatik pilotlarımızı on dakikalığına kapattığımız bir meditasyon uygulaması.
Bu, kuru üzüm üzerinden yapılan bir uygulama olacak. Elinize bir kuru üzüm alıp önce onun dokusunu incelemek, o anda parmakların hislerini anlamaya çalışmak, kıvrımlarını hissetmek, koklamak, ağızda tutmak, çiğnemek, yutmak, yutarken içinizde olanları yargılamadan fark etmek. Beş duyunuza hitap eden bu çalışmayı en az on dakika uygulamamız ve sonrasında ne deneyimlediğimizi fark etmemiz önemli bir ayrıntı. Bu uygulamayı günlük farkındalık çalışması ile geliştirebilirsiniz. Otomatik pilotta yaptığınız yemek yeme, diş fırçalama gibi birçok basit aktiviteyi daha dikkatli ve farkında bir biçimde yapmaya çalışın. “Her zamankinden farklı yapmak sizi nasıl hissettirdi?” sorusu önemli.
Uygulamalar bunlarla sınırlı değil. Bir yazıda anlatılamayacak kadar fazla. Mindfulness, gerçeği kabullenmemizi sağlayan oldukça etkili bir uygulama. Lao Tzu’nun bir sözü vardır: “Hayat, bir dizi doğal değişimden ibarettir. Onlara karşı koymayın; bu sadece hüzün yaratır.” Mindfulness, bize bu anlamda yol gösterip gerçeği olduğu gibi kabullenmemizi sağlıyor. Kabullenmişlik ise daha sağlıklı tercihleri doğuruyor.
Proust’un dediği gibi: “Gerçek yolculuk yeni manzaralar görmek değil, yeni gözler edinmektir.”
