Son yıllarda evlerin mutfaklarında yer almaya başlayan, iş yerlerinde bulunan mikrodalga ile yemek ısıtma hızla yaygınlaşmaya başladı. Ve bu konu üzerine de birçok sorular almaya başladım. Peki mikrodalga fırın kullanmak doğru mu?
Bugüne kadar hiç mikrodalga fırın kullanmadım. Geleneksel olarak evlerimizde de zorunlu bir mutfak aracı olmayan mikrodalga ile pişirme konusuna, hep tereddüt ederek ‘acaba uygun bir metod mu’ diye de bakmadım değil! Evlerimizde yemeklerimizi; ocak, fırın ve tencerede pişirdiğimizden, açıkçası mikrodalga fırın ihtiyaç listemizde bile bulunmazdı. Fakat son yıllarda hızla evlerin mutfaklarında yer almaya başlayan, iş yerlerinde bulunan mikrodalga ile yemek ısıtma yaygınlaşmaya başladı. Ve bu konu üzerine de birçok sorular almaya başladım. Peki mikrodalga fırın kullanmak doğru mu? Mikrodalga ile yemekleri pişirmek veya ısıtmak besinlerin besleyici değerlerini etkiliyor mu? Sağlık açısından riskleri var mı? Eğer bu sorulara yanıt arıyorsanız geniş bir araştırma yaptım ve sizlerle tüm açıklığı ile bu konuyu ele almaya karar verdim.
Oldukça pratikler! Mikrodalga fırınlar aslında ilk olarak 1950’li yıllarda patates cipsinin kurutulması amacıyla kullanılmaya başlamış. Günümüzde ise tüm dünyaya yayılan özellikle Amerika’da her 100 evden 92’sinde kullanılan bir fırın olarak yaşamımıza girmiştir. Mikrodalga fırınların pratik olması, zaman ve enerji tasarrufu sağlaması ve özellikle az miktarda yiyeceğin ısıtılması gibi rahat kullanımı genelde tercih edilme sebebi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bununla birlikte sağlık ve güvenlik açısından gerek yazılı gerekse görsel basında olumsuz etkilere neden olabileceği konusunda haberler aslında kullananlarda da endişelerin oluşmasına neden olmuştur.
Az miktarda yemek ısıtın Mikrodalgalar, 300- 3000 megahertz frekans aralığında elektromanyetik iyonize olmayan dalgaların bir tüp vasıtasıyla ısı oluşturması esasına dayanan yöntem ile çalışır. Oluşan ısı fırın içine yayılır, fırında olan hava üfleyici fanlar sayesinde tüm yönlere bu ısının dağılması sonucunda besinde bulunan su partiküllerinin titreşimini sağlayıp, besin içinde su partiküllerinin birbiri ile sürtünmesiyle besinlerin pişirilmesi sağlanır. Yaklaşık 50 yıldır mikrodalga ile evlerimizde kullandığımız fırınlar arasında pişirme şeklini karşılaştıran birçok araştırma yapılmıştır. Araştırmalar mikrodalga fırınlarda pişen yemeklerin, geleneksel fırınlarda pişen yemeklere göre lezzetinde istenilen dokuyu yakalamadığını belirtmiştir. Avantaj olarak enerji ve zaman tasarrufu sağlayan mikrodalgalar hatalı kullanıldığında risklere neden olabilmektedir. Bugün evimizdeki fırınlarda pişireceğimiz balık, kırmızı et veya sebze yemeklerini tam pişirme sağlarken mikrodalga fırın kullanıldığında homojen pişirememe gibi yani yiyeceğin içinin tam pişmemesi gibi dezavantajlar da karşımıza çıkabilmektedir. Mikrodalga fırınlarda ısıl uygulamanın etkin olabilmesi için mikrodalga frekansı ve gücü, pişecek yiyeceğin ne içerdiği, yiyeceğin hacmi ve yoğunluğu dikkat edilmesi gereken detaylardır. Yani çok büyük miktarda yiyecek konulduğunda etkin bir pişirme de oluşamayabilir. Mikrodalga ile pişirilen yiyeceklerde karşımıza çıkan en önemli sorunlardan biri de; elektromanyetik dalgaya maruz kalmış yiyeceğin pişme süresi bittikten sonra hala ısı yükselmesini sağlayan bir etkisi olduğundan yemekten bir lokma aldığınızda ağızda yanıkların olabilmesidir. Eğer mikrodalga fırın kullanıyorsanız; mutlaka pişirilecek yiyeceğe en doğru ısı ve uygun sürede pişirme sağlanmalı, sonrasında pişen besinin en az 5 dakika bekletilmesine olanak verip daha sonra yemek için servis ederek ağız ve damakta yanıkların oluşmasını önlemelisiniz.
Güvenli pişirme kapları kullanın Güvenli pişirme kapları kullanmamak mikrodalga fırınlarda sağlık açısından büyük tehlikelere neden olmaktadır. Mikrodalga için üretilen özel malzemeler, kullanılan kaplar, ısıya dayanıklı cam veya seramik malzemeler, fırın pişirme poşetleri, yağlı kağıt ve kağıt tabaklar tercih edilmesi önerilmektedir. Plastik kaplar, kahverengi kağıt torbalar, metal kaplar, köpük bardaklar, çini ve boyalı kaplar, alüminyum folyo besinde kanserojen maddelerin oluşmasına neden olacağı için güvenilir olmayan pişirme materyalleri olarak bildirilmektedir. Fakat birçok araştırma; uygun kap kullanımı ve doğru ısının besine göre ayarlanma talimatlarının uygulanmasının pişirme yöntemi olarak sağlıkla ilgili olumsuzluk yaratmayacağını belirtmektedir.
